نقش قرآن در زندگی انسان چیست؟
قرآن چیزی جز کتاب هدایت در زندگی نیست: "هدی للمتقین". قرآن کتابی است برای انتخاب بهترین زندگی که سعادت جاودانه در پرتو آن تحقق مییابد. آیا قرآن در مورد چگونه زیستن است و چگونگی رفتار را با خداوند و انسانهایی دیگر به خوبی تبیین نموده است.
زندگی حقیقی و حیات طیبه در پرتو علم به دستورها و رهنمودهای قرآن شکل میگیرد: "ای کسانی که ایمان آوردهاید! اجابت کنید خدا و رسولش را هنگامی که شما را به چیزی میخواند که مایه حیات شما است"(1) نیز فرمود: "هر کس کار شایسته انجام دهد، مرد باشد یا زن، در حالی که مؤمن باشد، پس او را حیات و زندگی پاکیزه بخشیم".(2)
چون قرآن روش درست زیستن را به انسان میآموزد و برنامهای را که در بر گیرنده تمام ابعاد زندگی انسان و تضمین کننده سعادت فردی و اجتماعی و دنیوی و اخروی اوست، ارائه میدهد، به میزانی که انسان آموزهها و دستورهای قرآن را در زندگی به کار بندد، موفقیت کسب خواهد کرد اما هر اندازه از قرآن فاصله بگیرد، دچار خسارت و ضرر خواهد شد.
زندگی قرآنی بر اساس رعایت مقررات و عدالت و احسان و صفا و صمیمیت است و مردمی که این گونه زندگی کنند، دارای اطمینان خاطر و آسایش خواهند بود و سعادت ابدی و جاودانه را در آغوش خواهند گرفت؛ البته آگاهی کامل نسبت به این موضوع نیازمند بحث و بررسی گسترده و تأمل در آیاتی از قرآن است که چگونگی رفتار مسلمان را تبیین میکند. جهت اطلاع بیشتر با استفاده از فهرست موضوعی تفسیر نمونه موضوع "رفتار یک مسلمان و چگونگی جامعه اسلامی" را ملاحظه فرمایید.(3)
------------------------------------------------------------------------------------------------
پینوشتها:
1. انفال (8) آیه 24.
2. نحل (16) آیه 97.
3. فهرست موضوعی تفسیر نمونه، ص 315.
برخي از آثار قرآن در زندگي فردي و اجتماعي بشر به شرح زير است:
1. قرآن، سبب هدايت فرد و جامعه است;
ذَ َلِكَ الْـكِتَـَبُ لاَ رَيْبَ فِيهِ هُدًي لِّلْمُتَّقِين;(بقره،2) هيچ شكي در اين كتاب نيست، قرآن هدايت براي پرهيزگاران است."
2. قرآن، انسان را از غفلت خارج ميكند و به مقام توجه و تذكر ميرساند;
"وَ لَقَدْ يَسَّرْنَا الْقُرْءَانَ لِلذِّكْرِ فَهَلْ مِن مَّدَّكِرٍ;(قمر،17) ما قرآن را براي متذكر شدن آسان ساختيم; آيا متذكر شوندهاي هست؟"
3. قرآن شفا همه بيماريهاي فكري، اخلاقي و حتي جسمي است;
"وَ نُنَزِّلُ مِنَ الْقُرْءَانِ مَا هُوَ شِفَآءٌ وَ رَحْمَةٌ لِّلْمُؤْمِنِينَ وَ لاَ يَزِيدُ الظَّـَـلِمِينَ إِلآ خَسَارًا;(اسرأ،82) قرآن را نازل ميكنيم كه شفا و رحمت براي مؤمنان است..."
امام عليميفرمايد: "از اين كتاب بزرگ آسماني براي بيماريهاي خود شفا بخواهيد و براي حل مشكلاتتان از آن ياري بطلبيد; چرا كه در اين كتاب درمان بزرگترين دردهاست: درد كفر و نفاق و گمراهي و ضلالت."(مستدرك الوسائل، محدث نوري، ج، ص، مؤسسه آل البيت.)
و در جاي ديگر ميفرمايد: "كتاب خدا را محكم بگيريد، زيرا رشتهاي بسيار مستحكم است و نوري آشكار است، دارويي شفا بخش و پربركت است و آب حياتي است كه عطش تشنگان حق را فرو مينشاند; هر كس به آن تمسك جويد او را حفظ ميكند، و آن كسي كه به دامنش چنگ زند نجاتش ميبخشد"(بحار الانوار، علامه مجلسي، ج، ص، مؤسسه الوفأ.)
4. قرآن نجات دهندة از فتنهها، شفاعت كننده انسانها و راهنمايي به بهشت است.
پيامبر اكرمميفرمايد: "هر گاه فتنهها چون شب تار شما را احاطه نمود به قرآن روي آوريد چرا كه شفاعتش پذيرفته و گزارشش از اعمال بندگان تصديق ميشود. هر كه قرآن را پيشواي خويش قرار دهد، او را به بهشت رهبري نمايد و هر كه آن را پشت سر اندازد به دوزخش كشاند، راهنمايي است كه انسان را به بهترين راهها، راهنمايي ميكند."(اصول كافي، كليني، ج، ص 598، دارالكتب الاسلاميه.)
5. قرآن، سبب آرامش دروني است زيرا يكي از نامهاي قرآن، ذكر است
"ذَ َلِكَ نَتْلُوهُ عَلَيْكَ مِنَ الاْ َيَـَتِ وَالذِّكْرِ الْحَكِيم;(آلعمران،58) و يادآوري حكيمانه است." و خداوند ميفرمايد:
"الَّذِينَ ءَامَنُواْ وَ تَطْمَئـِنُّ قُلُوبُهُم بِذِكْرِ اللَّهِ أَلاَ بِذِكْرِ اللَّهِ تَطْمَئـِنُّ الْقُلُوب;(رعد،28) آگاه باشيد با ياد خدا قلبها آرامش مييابد. و... .
بي شك، تربيت و تزكيه انسانها، برخورداري از جامعهاي ايده آل و سعادت جاودانة همگان در گرو شناخت قرآن، انس با آن، كسب معارف والاي آن، عمل به احكام و دستورات اين كتاب الهي است.
یکی ازنقش برجسته قرآن براي جامعه بشري، اين است كه ظرفيت جهان شمولي دارد و پيام هاي آن براي تمام مصلحان جهان و حافظان حقوق بشر، قابل اعتنا و كاربردي است. تكيه بر نقاط مشترك پيروان اديان آسماني و پايبندي به اصول انساني (مانند عدالت گستري، امانت داري و...)، تلاش براي ريشه كني هرگونه ناهنجاري، ناپاكي و اختلاف و مخالفت با حق و درستي و... همگي شاخص هايي است كه ظرفيت جهان شمولي قرآن را به نمايش گذاشته است.
آيات نوراني قرآن، تمامي اصلاحگران و حق گرايان را به سوي محور وحدت و پاكي، به دور از هر گونه تعصب و خودخواهي، دعوت كرده است:
«قُلْ يا أَهْلَ الْكِتابِ تَعالَوْا إِلي كَلِمَةٍ سَواءٍ بَيْنَنا وَ بَيْنَكُمْ أَلاَّ نَعْبُدَ إِلاَّ اللَّهَ وَ لا نُشْرِكَ بِهِ شَيْئاً وَ لا يَتَّخِذَ بَعْضُنا بَعْضاً أَرْباباً مِنْ دُونِ اللَّهِ»؛ «بگو: اي اهل كتاب! بياييد بر سر سخني كه ميان ما و شما يكسان است، بايستيم كه: جز خدا را نپرستيم و چيزي را شريك او نگردانيم و برخي از ما بعضي ديگر را به جاي خدا به پروردگاري نگيرد» (ََسوره مبارکه آل عمران ، آيه 64)
+ نوشته شده در یکشنبه ششم فروردین 1391ساعت 10:41 توسط موسسه حبل المتین
|
